Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen Homepage Index voertuigennieuws

Bijgewerkt februari 2000

Belgische Nederlanders of Nederlandse Belgen?
(door Jean-Paul Heyens)

Iedereen weet dat er honderden Nederlander en/of Belgenmoppen bestaan. De Noorder- of Zuiderburen plagen elkaar wel regelmatig, maar zijn doorheen de geschiedenis onlosmakelijk met elkaar verbonden. Nog niet zolang geleden werd bekend gemaakt dat de rijkste Nederlanders, al dan niet om fiscale redenen in België verblijven.
Ook op het brandweervlak zijn er steeds goede contacten geweest tussen beide buren. Een overduidelijk bewijs hiervan zijn de grensoverschrijdende interventies en oefeningen die zowel op Nederlands als op Belgisch grondgebied plaatsvinden. En toch strijden de beide partijen niet met gelijke wapens, zoals zal blijken uit ons artikel, waarin wij de Nederlandse brandweer- wagens willen belichten, die nog een tweede jeugd kennen in Belgische brandweerdiensten. Door de huidige structuur van het Belgische brandweerland, kent men hier nog steeds 4 categorieën brandweerdiensten. De grote beroepskorpsen, zoals Gent, Antwerpen, Brussel, Luik en Charleroi behoren tot de X-korpsen, de kleinere steden hebben Y-korpsen (zoals Sint-Niklaas, Oudenaarde, Kortrijk, enz.) en de Z-korpsen (zoals Beveren en Deinze) en tot slot de kleine autonome C-korpsen, die vooral in de kleinere gemeenten gesitueerd zijn. Het is afhankelijk van deze categorie dat een bepaalde brandweerdienst financiële tegemoetkoming  krijgt van de overheid, bij de aankoop van nieuw brandweer- materiaal. Deze financiële steun kan tot 75% van het aankoopbedrag vormen.

De nieuwe trend in de Belgische brandweerwetgeving gaat ook naar zonevorming (regionale brandweerdiensten), waarbij brandweerdiensten clusters vormen en gemeenschappelijk het aankoopbeleid bepalen in functie van de noden en wensen van de zone. Deze zonevorming is provinciaal geregeld en zal een duidelijke verbetering kunnen worden op het vlak van aankopen, ook voor kleinere brandweerdiensten. De brandweerdiensten die toetreden tot een brandweerzone zullen financiële tussenkomst genieten van de overheid.
Maar ondertussen moeten veel Belgische brandweerdiensten roeien met de riemen die ze hebben, en dient regelmatig naar tweedehands materiaal uitgekeken te worden. Het gaat hier dan hoofdzakelijk om de aankoop van autospuiten en autoladders.  Gelukkig hebben onze Nederlandse vrienden een andere aankooppolitiek en worden - naar Belgische normen - de brandweervoertuigen op jonge leeftijd afgeschreven en vervangen. Wanneer men weet dat een degelijke autospuit al snel 200.000 EUR kan kosten, terwijl de aankoopfactuur van een autoladder kan oplopen tot 600.000 EUR, is het begrijpelijk dat voor vele gemeenten dit onmogelijke kosten zijn en dat men een goedkoper alternatief dient te zoeken, zijnde een degelijke tweedehands voertuig. Het is ons niet bekend hoeveel Nederlanders er momenteel in België dienst doen, maar wij geven U graag een overzicht van een aantal bijzondere voertuigen, die  goede diensten bewezen of bewijzen in het Belgische brandweerland.
De aankoop van tweedehands brandweervoertuigen wordt door zowat alle Belgische brandweerconstructeurs mogelijk gemaakt, zowel de ministeriële leveranciers zoals Vanassche, Somati Equipement NV en Rosenbauer Belgium NV, als de kleinere constructeurs zoals Dias en Zn NV. Tevens werden er voertuigen aangekocht via de Belgische firma Aquaflam en Wasterlain, deze laatste is vooral gekend voor de levering van autoladders.


Door hun uiterlijk blijven de voertuigen meestal hun voormalige Nederlandse identiteit  verraden. Maar ook verraadt het vrachtwagenmerk gedeeltelijk de Nederlandse herkomst. Zo kan men er bijna zeker van zijn dat een DAF-autospuit van Nederland komt, aangezien het DAF vrachtwagenchassis eerder zelden voorkomt in België. Zo kennen wij uiteraard de DAF autospuiten van Buggenhout. Beide voertuigen werden  geleverd door de Belgische constructeur Vanassche en aan de Belgische normen aangepast. Ze zouden allebei hun herkomst vinden bij de brandweer van Rotterdam  (nummerplaten BS-64-35 en BS-97-03).  Beide voertuigen zijn van het type  FF2000DH325. De wagens hebben een  Ziegler-pomp  met een debiet van  5.000 l/min en zij  dateren van respectievelijk  1971 en 1972.Het nabijgelegen
 brandweerkorps Dendermonde had voor zijn voorpost Baasrode eveneens een autopomp DAF FF1600DT360 uit Rotterdam ter beschikking staan.  Deze wagen dateerde van 1978. Bij Rosenbauer Belgium werd een DAF FA1600DT300 turbo van brandweer Groningen volledig gerenoveerd (bouwjaar 1982, nummerplaat BD-95-PG) en geleverd aan de brandweer van Hervé.


 
Andere zéér opvallende voertuigen zijn de autopompen Magirus van het niet-erkende brandweerkorps van Stabroek. Zij zochten en vonden geschikte brandweerwagens bij de Nederlandse collega's van Leiden. Een recentere autospuit Magirus-Deutz 170D11 (opbouw Motorkracht) van brandweer Dordrecht (bouwjaar 1976) vond zijn tweede jeugd in het Oostvlaamse Hamme, waar hij sedert 1989 samen met een halfzware autopomp Fuso de eerste uitruk verzekerde, tot hij in 1997 plaats ruimde voor een ministeriële halfzware autopomp Mercedes-Benz 1124 4x4 (opbouw Vanassche). De brandweerdienst van  Hamme  was misschien wel tevreden met zijn Nederlandse wagen, want zij ging enkele jaren later over tot de aankoop van een autoladder Magirus-Deutz 170D12 (bouwjaar 1974) van de brandweer Vlaardingen. Via de Belgische brandweerwagenimporteur Aquaflam werden de brandweerdiensten Meulebeke en Waarschoot eveneens trotse bezitters van halfzware autopompen Magirus-Deutz 170D.  Op het  voertuig van Waarschoot is zelfs het Nederlandse brandweerembleem op de deuren terug te vinden.



De bedrijfsbrandweer van Philips Eindhoven was wel een zéér goede bevoorrader voor Belgische brandweerdiensten. Zo vond de lichte autopomp Magirus-Deutz 130M9 Motorkracht, via de Belgische constructeur Dias zijn weg naar de brandweer Staden.  De hulpverleningswagen Magirus-Deutz 170D11FA met Motorkracht-opbouw (nummerplaat 65-37-PB) ging naar Anzegem en de zeer uitzonderlijke autoladder Magirus-Deutz 232D15F van 37 m. (nummerplaat MB-78-80, bouwjaar 1974) bleef aan de Nederlandse grens bij de brandweerdienst Arendonk zijn goede diensten bewijzen.

Uit een verder verleden kunnen wij ook de uiterst bijzondere GMC 370/Donkers van brandweerdienst Hoogstraten vermelden.  Deze wagen kwam uit het Nederlandse Chaam (nummerplaat SB-72-65).
 Meer dan waarschijnlijk was ook de autoladder Bedford, die tot 1988 dienst deed bij de brand- weerdienst van Kruibeke, een ex-Nederlander.Volgens sommige bronnen zou deze wagen uit Rotterdam afkomstig zijn, maar keiharde bewijzen hebben wij tot op heden nog niet gevonden.  Waarvan wij wel met zekerheid weten dat hij uit Nederland komt, is de zeer elegante ladderwagen International B160, met een 30 m Magirus ladder (bouwjaar 1962), uit Wassenaar. Deze opvallende verschijning doet nog steeds zijn werk bij de brandweerdienst, alleen is de benzineverslindende motor een negatief punt.
Zeer recent werden er via de constructeur Dias en Zn. N.V  3 autoladders Magirus-Deutz 170D geïmporteerd uit Nederland.  De brandweer Melle kreeg het voertuig uit Lelystad, de brandweer Putte uit De Bilt en de brandweer Borsbeek verwacht de levering van de wagen uit Oosterhout. Ook de Belgische grensgemeente Sint-Gillis Waas (zie uitgave ‘Eén-Eén-Twee’, augustus 1999) heeft een Nederlandse Magirus-Deutz 126D11 uit Purmerend (nummerplaat ZJ-02-24) in dienst.
Zelfs voor Nederand een ongewoon voertuig is de door Dias en Zn. gerenoveerde hoogtewerker Magirus-Deutz 170D16F, met een werkhoogte van 22 meter die achtereenvolgens verscheen op het brandweertoneel te Alkmaar, Haarlem en Roermond (nummerplaat 14-79-AB).  De wagen bleef na zijn aankoop via Aquaflam lange tijd in een loods staan van de brandweerdienst Beveren, doch kreeg terug een actieve loopbaan na enkele grondige herstellingen.

Ook bijzonder is de Mercedes-Benz Unimog 416 U 1100 L (nummerplaat BG-32-XX), die tijdens de RAI 1983 voorgesteld werd aan het grote publiek en toen in dienst ging bij de brandweer Lelystad. Hij veranderde in 1997 van nationaliteit en werd na renovatie in dienst gesteld bij de brand- weerdienst van Kapellen.
Belgische openbare brandweerdiensten zijn niet alleen in hun keuze van Nederlandse brandweerwagens. Zo kozen ook enkele bedrijfsbrandweerdiensten voor de aankoop van een tweedehands Nederlander. In 1994 kocht de bedrijfsbrandweer Omnichem uit Wetteren een lichte autopomp Mercedes-Benz 608D aan bij de firma Dias en Zn. Deze wagen uit Zaanstad zijn dubbele cabine werd vervangen door een materiaalruimte enerzijds en een kleerkast voor de interventiekledij van de manschappen anderzijds.Doch ook de autobusconstructeur Van Hool uit Koningshooikt, nabij Lier, kocht via de firma Aquaflam een lichte autopomp Mercedes-Benz 913 aan.

Uiteraard zijn er ook nog de brandweerwagens die van Nederlandse origine zijn, doch uiterlijk hun identiteit niet prijs geven.  Zo is er de autoladder Iveco EuroCargo van brandweerdienst Lebbeke. De brandweerconstructeur Dias en Zn NV haalde het  Metz-ladderpakket van de Utrechtse autoladder Dodge K1613 (nummerplaat 79-74-GB, bouwjaar 1976), nadat de motor van deze wagen het definitief begeven had. Tevens vermeldenswaardig is de tankwagen 
Mercedes 2235, die een Dias-opbouw kreeg en een sterke Godiva bluspomp, maar gebouwd werd op het vrachtwagenchassis van een… Nederlandse groenteboer.
Niet alleen brandweervoertuigen vinden hun weg naar België, doch ook talrijke aanhangwagens kennen Belgische brandweerdiensten als hun trotse eigenaars. Wij denken hierbij aan de zwaar vermogen pomp Godiva van de bedrijfsbrandweer Kuwait Petroleum die dienst doet in
Bornem, de pompaanhangwagen van Balen, enz.  

De opsomming van voertuigen is ook niet beperkt, wij kennen immers nog de Mercedes-Benz 232D15 van de Belgische enclave Baarle-Hertog, de halfzware autopomp Mercedes-Benz 1017F van Saval Kronenburg die van Den Haag naar Gedinne verhuisde, de autoladder Magirus 126D10 uit Meppel die nog steeds rondrijdt in Kasterlee, de lichte autopomp Mercedes-Benz LP913 Ajax van Edegem (voorpost Lint), de autoladder 135D12F van Scherpenheuvel, de halfzware autopomp Mercedes-Benz 1017F van Gistel, afkomstig uit Maarssen, …
Wij hebben ondertussen al weet van leveringen in de nabije toekomst. Ondanks wetswijzigingen lijkt de financiering van overheidswege van de Belgische brandweerdiensten een stiefmoederlijke behandeling te blijven krijgen en zullen de vindingrijke brandweerlui hun noden verder zien te lenigen met het 'afgedankte materiaal' van hun Noorderburen.

Bronnen: fotoarchief Jean-Paul Heyens, met dank aan Theo van der Weerden en Adriaan Kriek