Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen Homepage Index algemene informatie

Aangedreven op alle wielen…

Bosbrandwagens in miniatuur

Tekst en modellen: Peter Snellen
Foto's: Ludo van Gestel

Van jong af aan heb ik een zwak gehad voor bosbrandbestrijdingsvoertuigen (Wat een woord. Scrabbelaars, opgelet, minstens twee keer woordwaarde naast het aantal reeds behaalde punten).

De redenen:

1. de wagens zijn allemaal net even anders dan datgene wat normaal onder brandweerwagen wordt verstaan.
2. er is in zeer grote mate sprake van zelfbouw of tenminste eigen ontwerpen gemaakt door de brandweerlieden en afgestemd op de speciale doeleinden waarvoor ze ingezet worden.
3. vloeit voort uit het voorgaande; vaak zijn ze erg simpel: een oud chassis, een grote tank en een klein pompje; veel rommel erop en klaar is kees, en da’s voor een matig modelbouwer als ondergetekende toch in ieder geval haalbaar.
4. last but not least: ik kan er niet tegen bossen te zien branden; een oude fabriek, vooruit,dat kan nog; een auto, als ik er niet inzit mag dat nog, maar een bos…nee. Ook in miniatuur doe je er dus alles aan om de bossen op halfnul dus te beschermen.

Een bijzondere voorliefde heb ik voor bosbrandwagens, die opgebouwd zijn op ex-militaire chassis; u kent ze wel: die oude Dodges, GMC’s en Jeeps en wat dies meer zij, die wagens die kort na de Tweede Wereldoorlog zo vaak gebruikt werden voor de op/ombouw van brandweerwagens, doodgewoon omdat er niks anders voorhanden was.

Tot ver in de jaren zeventig van de vorige eeuw deden ze dienst en sporadisch (vooral in het buitenland) komt men ze nog steeds tegen, soms als museumvoertuig, een enkele keer nog in actieve (reserve)dienst.

Op de foto’s ziet u dan ook een aantal ex-militaire Dodges.

De ombouw is simpel: spuit of schilder de militaire modellen van Roco rood (geel mag ook), voorzie ze van veel, heel veel spullen die duidelijk zichtbaar op het voertuig aanwezig zijn, en voorzie ze van de typische brandweerkenmerken, zoals zwaailampjes, opschriften en wat dies meer zij.

Enkele voertuigen zijn ingegeven door bestaande auto’s; zo treft u onder meer een auto aan die duidelijk geïnspireerd is op het voertuigje dat Leusden nog altijd in zijn bezit schijnt te hebben, terwijl een andere Dodge die van Schoonebeek moet voorstellen.

Enkele andere zijn louter fantasiemodellen; dat geeft niks, want het bouwen ervan heeft mij net zoveel plezier opgeleverd als die autootjes, die naar een concreet voorbeeld zijn gebouwd. En plezier in de hobby, daar draait het allemaal om.

Het Amerikaanse leger heeft ook veel mooi spul gehad, dat geschikt en bedoeld was om natuurbrandjes snel onder controle te brengen. Enkele voorbeelden zijn bijgevoegd. De GMC is een tankautospuit zoals die in de Tweede Wereldoorlog voor de legers overzee (da’s dus hier) gebouwd werd. Zijn grote broer is van latere datum. Maar die is dan wel “uit de losse pols – dus zonder voorbeeld) gebouwd.

De zware tankwagen is ook een fantasiemodel; de oplegger van de Roco brandstoftankwagen werd ingekort en op zijn trekker gezet. Ooit was het de bedoeling om er een Cardox koolzuurbluswagen van te maken, maar inmiddels was de belangstelling voor CO2-wagens enigszins getemperd en die voor bosbrandwagens aangewakkerd, dus …


Op enkele foto’s treft u Magirus Eckhaubers aan.

Het voertuig met de zilverkleurige, opengewerkte opbouw is gebaseerd op een voertuig uit het Belgische Beringen. Basis voor de ombouw is een Preisermodel; de opbouw bestaat uit plaatjes plastic en wederom: veel losse spullen, zoals armaturen en vuurzwepen.

De rode tankwagen met het zilveren tankje is een opruimactie geweest. Soms moet je de hobbykist eens wat opruimen. Je vindt dan van alles. Dat combineer je en voilà, het volgende model staat er. In dit geval is de neus van het voertuig wat fors uitgevallen. Cabine, neus en chassis, het was allemaal overgebleven spul, dat met behulp van wat plasticlijm tot een voertuig werd gesmeed.

Die Eckhaubers uit België hebben wel iets. In werkelijkheid werd een aantal militaire Magirussen ter beschikking gesteld aan de brandweerkorpsen, vooral die korpsen die te maken hebben met uitgebreide bos en heidegebieden. De voertuigen werden (inclusief bandenset) voor een paar honderd gulden (toen nog wel) aangeschaft en door de korpsen naar eigen ideeën omgebouwd. Modelbouw in het groot, kun je zeggen. Arendonk, Leopoldsburg, Lommel, Neerpelt, Diest, Bree, Beringen, Scherpenheuvel-Zichem, maar ook in Vresse en Alle kom (kwam) je ze onder meer tegen. Er zijn er geen twee hetzelfde – en allemaal voldoen (of voldeden) ze uitstekend.

De grote gele knaap is dan weer meer Nederlands georiënteerd. Een chassis, een pompje, een tank en een monitor, veel verf en wat opschriften zorgen ervoor dat het nog ergens op lijkt ook.

Amerikaanse wagens maken op mij altijd een grote indruk. Bovendien, je kunt zo lekker eens een ander soort verf dan rood gebruiken, al ontkom je er nooit helemaal aan (al is het maar voor de achterlichten).

De voorbeelden zijn alle ontleend aan enkele boekwerken;

• US Fire engines / Amerikanische Feuerwehrfahrzeuge van Dirk Wieczorek
• Feuerwehrfahrzeuge in Amerika – Jürgen Kiefer
• Wildland Fire Apparatus 1940-2001 Photo gallery – John H. Rieth
  

De Wiking Landrover is voor mij altijd      een modelletje geweest, waar ik niet genoeg van kon krijgen. Misschien door mijn stille wens, zelf ooit eens zo’n klassieker te kunnen bezitten. In Leende reed er een in het wit en grijs rond; hoewel geen echte nabouw is het op de foto afgebeelde Landrovertje daarop gebaseerd.
Ook heb ik eens een foto gekregen van een militaire LaRo (in militaire dienst heten auto’s anders dan in de burgermaatschappij!) met een poederblusaanhanger. Die mocht dus op mijn halfnul oefenterrein niet ontbreken. Roco leverde de PBA, Wiking mocht de LaRo leveren, maar moest als tegenprestatie voor deze overheidsopdracht dan wel de achterwand inleveren.

De Unimog in Franse uitvoering is zo’n typisch modelletje, waar een verhaal aan vast zit. Als je onder je vrienden enkele brandweermodelbouwers mag rekenen, word je regelmatig geconfronteerd met ideeën. Die probeer je dan ook in modellen om te zetten.  Na een soortgelijk voertuig gezien te
hebben bij Ludo van Gestel wilde ik het ook eens proberen. U raadt het al: die van hem was prachtig, die van mij werd toch weer heel anders.

  …en op rupsbanden  

De Unitrac is een volslagen fantasiemodel; hoewel, de Unitrac bestaat; het is in feite niks anders dan een Unimog op een rupsonderstel. Voor zover mij bekend is er nooit een brandweerwagen op gebouwd, behalve dit exemplaar dan in schaal 1:87. Wiking leverde het onderstel (van een bulldozer) en de cabine (die bij de wielkasten dichtgemaakt moet worden). De rest volgens het beproefde recept: volkwakken maar.

Enkele modelletjes heb ik gebouwd met behulp van de zeer democratisch geprijsde autootjes van Edocar. Deze zijn zo goed als halfnul van schaal.

Ingegeven door foto’s in Fire Apparatus Journal schilderde en bep(l)akte ik zo’n goedkoop speeltje en maakte daar het rood-witte rupsvoertuig van.

De militaire uitvoering is hetzelfde gevalletje, nu echter rondom beplakt met dun plasticplaat. Pure fantasie, opnieuw, maar ja: er is niets dat bij de brandweer niet bestaan heeft.

Ook Roco leverde basismateriaal; dit keer voor de tank van het Amerikaanse leger die in Duitsland gebruikt werd voor brandjes op de oefenplaatsen. Zijn broertje met dezelfde neus is een fantasiemodel. Maar in bovenstaand boek over Wildland Fire Apparatus tref je dan toch weer voertuigen aan, die er wel heel sterk op lijken. Het model bestond overigens eerder dan dat ik het boek onder ogen kreeg, dus …

De derde fully tracked brandweerwagen is een model, dat door het Duitse leger werd gebruikt; een met behulp van een (water)tank omgebouwde tank; hoezo, zwaarden omsmeden tot ploegscharen? Brandweerwagens kan ook.


Door Peter Snellen.