Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen Homepage

55.000 vierkante meter rood in Augsburg

Augsburg (D), Rob Jastrzebski -
Van 20 tot 25 juni 2000 stond het Duitse Augsburg in het teken van de zesjaarlijkse internationale brandweer- en rampenbestrijdingsbeurs 'Interschutz', de grootste in zijn soort in Europa. Gewoonlijk wordt de beurs gehouden in de Hannover Messe, maar omdat deze dit jaar geheel in beslag wordt genomen door de Wereld Expo 2000, was Interschutz uitgeweken naar het Beierse Augsburg.

Meer dan duizend exposanten uit 38 landen, 12 expositiehallen met een gezamenlijke oppervlakte van ruim 55.000 vierkante meter en een open expositie- en demonstratieterrein van nog eens 42.000 vierkante meter, 150.000 bezoekers en een onafzienbaar areaal brandweer- en reddingsvoertuigen, kleding, uitrusting en andere producten op het gebied van brandweer, rampenbestrijding en geneeskundige hulpverlening: Interschutz is een beurs van grote getallen, waarbij de vierjaarlijkse Nederlandse vakbeurs 'Brand' letterlijk in het niet valt.

Weinig noviteiten
Volgens brandweerkenners (waaronder we ook enkele Nederlandse tijdschriftvertegenwoordigers mogen rekenen) ontbrak het aan echt vernieuwende producten op de beurs. Desalniettemin vormden het immense Messegelände en de 12 expositiehallen een waar eldorado voor de voertuigliefhebbers. Crashtenders in alle soorten en maten, tankautospuiten voorzien van de nieuwste Arbo- en veiligheidssnufjes, gespecialiseerde milieu-ongevallenvoertuigen, autoladders, hoogwerkers (van 22 tot 85 meter), superventillatoren, mini-blusunits, al dan niet voorzien van een IFEX-blussysteem op motoren en 'Quads', containersystemen, verbindings-commandowagens, ambulances… het was allemaal rijkelijk tentoongesteld.

Tegenstellingen
Rondlopend over de mega-brandweerbeurs vielen vooral enkele interessante tegenstellingen op. De tegenstelling groot-klein was daarbij het minst schokkend. De vergelijking tussen een monsterlijke vliegveldcrashtender voor de luchthaven van Münster-Osnabrück en een Smart-dienstauto voor de brandweer van Hamburg levert nu eenmaal een voorspelbare reactie op.
Interessant aan de genoemde crashtender, gebouwd door Ziegler, was de telescopische bluslans, waarmee op bijzonder effectieve wijze branden binnen in vliegtuigen geblust kunnen worden. De lans is voorzien van een scherpe punt die bij aankomst dwars door de romp van het vliegtuig kan worden geboord, waarna het interieur in no time volgepompt kan worden met een blusmiddel naar keuze.
Interessanter zijn de tegenstellingen op het gebied van de blusstoffen. Zo is er bij fabrikanten al enige jaren een trend om door middel van zogenaamde 'additieven' (toevoegingen) het bluseffect van water te verhogen en de benodigde hoeveelheid bluswater terug te dringen. Hierdoor kan de gevolgschade cq. de milieuschade worden beperkt en kunnen branden sneller met een minimum aan water worden geblust. In tegenstelling tot de verwachting was er op de beurs geen 'hausse' aan nieuwe 'revolutionaire' blusstoffen, die de afgelopen jaren met de nodige tamtam zijn beproefd. In plaats daarvan was er veel aandacht voor een wedergeboorte van schuim als standaard blusmiddel.

Blussen met lucht
Als we de vertegenwoordigers van de diverse blusmiddelenfabrikanten mogen geloven gaat schuim het in de nabije toekomst helemaal maken als blusstof. Niet alleen voor de klassieke toepassing bij vloeistofbranden, maar juist ook bij de bestrijding van gebouwenbranden en natuurbranden. Er worden verschillende redenen voor deze trend genoemd.
De toevoeging van blusstoffen aan water om het bluseffect te vergroten, staat al enige jaren in de belangstelling. Toevoeging van deze zogenaamde 'additieven' kan het rendement van bluswater aanzienlijk verhogen, met als gevolg dat grotere branden met steeds minder water kunnen worden bedwongen, waardoor minder waterschade en milieuschade ontstaat. Ook in gebieden met een beperkte bluswatervoorziening kan deze 'opwaardering' van bluswater uitkomst bieden.
Maar ook actuele thema's als arbeidsomstandigheden en de veiligheid van brandweerpersoneel tijdens de inzet worden als argument gebruikt om een bredere toepassing van nieuwe schuimblustechnieken te introduceren. Verschillende leveranciers brengen systemen op de markt waarbij een zogenaamd A-brandklasse schuim (voor vaste stofbranden) met een minimum aan water en in combinatie met lucht onder hoge druk tot verbluffende blusresultaten leidt. De Duitse fabrikant Schmitz brengt een systeem op de markt onder de naam One Seven, wat slaat op de volumevergroting van het blusmiddel, terwijl Rosenbauer een soortgelijk systeem levert onder de naam CAFS (Compressed Air Foam System).
De kracht achter het One Seven systeem van Schmitz is de volumevermeerdering die dankzij de hoge druk luchtinjectie in het schuimmengsel wordt verkregen. Dit geeft een enorm koelend vermogen door het grote oppervlak van de schuimblaasjes, terwijl ook de zuurstoftoevoer naar de brandhaard wordt afgesloten. Bovendien heeft de zo verkregen schuimstraal een grote worplengte. Groot bijkomend voordeel is dat bij schuimblussing met het One Seven-systeem, in tegenstelling tot de klassieke blusmethode met water, geen stoomvorming optreedt. De brandweerlieden krijgen daardoor niet met de bijbehorende hoge gevoelstemperaturen van hete stoom te maken en houden bovendien goed zicht. Tegelijk wordt wel de in de ruimte aanwezige hitte geabsorbeerd, waardoor het systeem ook bij uitstek geschikt is om een flashover te voorkomen. Deze blustechniek komt de veiligheid van het brandweerpersoneel dan ook ten goede. De brandweer van Delft is het eerste korps in Nederland dat inmiddels beschikt over een tankautospuit uitgerust met het One Seven-systeem.

Groot volume
In schril contrast met de waterbesparende blustechnieken die op de beurs werden getoond, staan de producten van de Nederlandse firma Kuiken Hytrans Fire System, uitvinder van de het 'grootschalig watertransport' met behulp van dompelpompen (hydrosubs). Levert de standaardversie van de 'Hydrosub', zoals de dompelpomp in bedrijfstermen wordt genoemd, zo'n 4000 liter water per minuut over grote afstand, veel grotere vermogens zijn haalbaar en deels al leverbaar. Zo levert het bedrijf een zwaardere versie dompelpomp, de Hydrosub Twin Combi, voorzien van twee dompelpompen. Deze eenheid kan maar liefst 22.000 liter water per minuut verpompen. Echter, om watertransport in deze hoeveelheden ook over grotere afstanden mogelijk te maken, zijn aanzienlijk dikkere slangleidingen nodig. De standaard slagleiding voor watertransport met de dompelpomp is momenteel 150 mm (zesduims), maar acht- en tienduims-slangleidingen zijn al leverbaar. Volgend jaar hoopt het bedrijf ook een 12 duims-slangleiding op de markt te brengen, evenals het voor deze slangleiding benodigde slangopneemapparaat. Kuiken trok met de op de beurs uitgestalde productenlijn behoorlijk wat belangstelling. De dompelpompen worden inmiddels in tal van landen over de hele wereld met succes toegepast, zowel bij overheidsbrandweren als bij industriële brandweerkorpsen. Ook in deze vorm van 'watermanagement' blijkt Nederland een goed exportproduct te hebben.

Rookwolken boven Augsburg
Op de tweede dag van de beurs, 21 juni, had uw verslaggever zowaar het geluk om de activiteiten van de Augsburgse brandweer in de praktijk te mogen aanschouwen. Aan het eind van de middag, bij het verlaten van het beursterrein, trok een enorme zwarte rookpluim boven het industrieterrein Oberhausen van Augsburg de aandacht.
Het bleek te gaan om een brand in een schroothandel, waar grote hoeveelheden autowrakken, koelkasten en wat voor ijzerhoudend materiaal al niet meer lag opgeslagen om te worden versnipperd. Vermoedelijk was tijdens werkzaamheden een nog aanwezige brandstoftank in één van de autowrakken in brand geraakt. Het Augsburgse korps trof geen halve maatregelen (in Duitsland kijkt men bij brand niet op een tankautospuitje meer of minder). Met twee autoladders en vijf (tank) autospuiten en nog de nodige andere voertuigen werd de brand bestreden. Geheel naar het voorbeeld van sommige fabrikanten op de Interschutz, werd bij de bestrijding van de brand op grote schaal schuim ingezet. De brand was moeilijk te bedwingen omdat het vuur diep in de enorme stapel schroot zat. Met behulp van grote kranen van het bedrijf moest een en ander uit elkaar worden getrokken, een operatie die uren in beslag nam. Al met al een behoorlijke inzet, die het Interschutz-bezoek een extra dimensie gaf.