Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen Homepage

  Achtergonden                                                                              Naar index Achtergronden

NCP: Schoolbranden brengen kinderen emotionele schade toe

Brand op school heeft grote invloed op de veiligheidsbeleving van kinderen. Brand op school ontwricht de vertrouwde veilige leefomgeving. Kinderen reageren daarop emotioneel met angstaanvallen, vrees voor herhaling en een verminderd veiligheidsgevoel.

Jaarlijks wordt het hoge aantal van 300 scholen door brand getroffen. Hieronder zijn ten minste 100 basisscholen, die een tien keer grotere kans hebben dan een woonhuis om af te branden. Oorzaak van schoolbranden is voornamelijk brandstichting bij vandalisme of na inbraak. De branden ontstaan bijna altijd op tijdstippen buiten de schooluren. 

Brand op school is een zeer ernstig probleem: niet alleen uit oogpunt van materiële schade, maar vooral vanwege sociaal-maatschappelijke en psychologische gevolgen. 

Het Nationaal Centrum voor Preventie (NCP) vindt dat het aantal schoolbranden omlaag moet en omlaag kan. Een gezamenlijke aanpak van betrokken partijen is daarvoor dringend noodzakelijk. Gemeenten moeten hierin de regie voeren. Dit blijkt uit een verkenning die het NCP op 10 oktober 2002 tijdens zijn studiedag 'Brandveiligheid in Verandering' publiceerde.

Nationale Brandpreventieweek
Het NCP juicht het zeer toe dat tijdens de Nationale Brandpreventieweek van 5 tot en met 12 oktober 2002 uitgebreid aandacht wordt besteed aan ontruimingsplannen voor scholen. 

Stichting Consument & Veiligheid heeft een checklist Brandveiligheid ontwikkeld, die is opgenomen in het project
'Veiligheid op de basisschool'. Het NCP pleit er nadrukkelijk voor om het niet bij ontruimingsplannen te laten, maar vooral ook te kijken naar het voorkomen van brand.

Brede maatschappelijke gevolgen
Een brand op school heeft grote gevolgen voor de school zelf, voor de leerlingen, voor de schoolleiding en het onderwijzend personeel, voor de afdeling onderwijs van de gemeente, en voor de gezinnen van leerlingen en
leerkrachten. De lessen worden onderbroken. Er moet een alternatief onderkomen worden gezocht. Kinderen moeten soms noodgedwongen een aantal dagen thuisblijven. In gezinnen waarvan de ouders beiden werken doen zich dan opvangproblemen voor. Een brand tast het veiligheidsgevoel van kinderen aan. De leiding van getroffen scholen geeft aan dat na de brand leerlingen soms een overstap maken naar een andere school. Voor de getroffen school betekent dit nog een extra tegenslag. Minder leerlingen vertaalt zich immers in minder budget.

Branden ontstaan buiten schooluren
Scholen beschikken over de gebruikelijke blusmiddelen (slanghaspels en draagbare blustoestellen) die zeer geschikt zijn om een brand bij het ontstaan te blussen. Branden in scholen worden echter meestal aangestoken op tijden dat er niemand in de school aanwezig is. Deze branden hebben daardoor de kans om zich te ontwikkelen tot forse brand voordat de brandweer ter plaatse is. 

Brandmeldinstallaties worden niet vaak toegepast, automatische sprinklersystemen in scholen zijn een zeldzaamheid. Veel scholen zijn inmiddels geconfronteerd met forse premieverhoging voor hun brandverzekering en de eis om ten minste een inbraaksignaleringssysteem aan te leggen.

Oplossing vereist samenwerking
Het NCP vindt dat het aantal schoolbranden omlaag moet en omlaag kan. Deels kan dat met behulp van beveiligingsinstallaties tegen inbraak en brand. Een echte oplossing is alleen te bereiken door het probleem te beschouwen als onderdeel van integrale wijkveiligheid. 

De centrale vraag daarbij is: hoe zorgen we er voor dat onze scholen niet meer in brand worden gestoken? De
beantwoording van die vraag vereist samenwerking van - in willekeurige volgorde ? schoolleiding, gemeente, brandweer, buurtbewoners, leerlingen, politie, ouders. Gemeenten moeten hierin de regie voeren. Een wijkveiligheidsplan op basis van een Veiligheids Effect Rapportage (VER) kan daarbij een belangrijk instrument zijn.

Studie naar schoolbranden
Het aantal branden in scholen is al enkele jaren significant hoger dan in andere gebouwtypen. Ook de schade van schoolbranden stijgt jaarlijks. Het NCP heeft het initiatief genomen voor een studie naar het hoge aantal branden in scholen. Het kwalitatieve onderzoek is uitgevoerd in de vorm van literatuurstudie, internet search en vraaggesprekken met deskundigen uit de brandweer en de verzekeringsbranche, en met functionarissen uit de
schoolleiding van zowel getroffen als niet-getroffen scholen.

Nationaal Centrum voor Preventie
Het NCP houdt zich bezig met brandbeveiliging en criminaliteitspreventie, en vervult een rol als makelaar tussen publieke en private partijen. Het NCP draagt bij aan veiligheid door landelijk geformuleerd beleid te vertalen in concrete activiteiten op de werkvloer. Het NCP verricht daartoe normalisatie- en certificatie-activiteiten, en voert onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten uit.

Bron: Nationaal Centrum voor Preventie 
Meer informatie over het NCP: www.ncp.nl

Klik hier voor:  Conclusies en aanbevelingen van het onderzoek “Branden op basisscholen”

Klik hier voor Brongegevens van het onderzoek “Schoolbranden”