Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen Homepage

  Achtergonden                                                                              Naar index Achtergronden

Uniek oefencentrum op Schiphol geopend

Op dinsdag 21 mei is op de Luchthaven Schiphol een unieke oefenplaats in gebruik genomen, waar de luchthavenbrandweer op realistische wijze kan trainen en oefenen in vliegtuigbrandbestrijding. Het paradepaardje van het oefencentrum is een op ware grootte nagebouwd passagierstoestel van het type Boeing 747, dat op milieuvriendelijke wijze in vuur en vlam kan worden gezet. Mr. Pieter van Vollenhoven, voorzitter van de Raad voor de Transportveiligheid, verrichtte de openingshandeling door met behulp van het waterkanon van een van de crashtenders de naam van het oefenvliegtuig te 'onthullen'. Heel toepasselijk is het toestel 'Fire Fly' gedoopt.

De officiële ingebruikname van de oefenplaats op 21 mei werd bijgewoond door tal van genodigden uit de brandweer- en luchtvaartwereld. Tijdens de voorafgaande toespraken van de directeur Schiphol, G. Cerfontaine en mr. Pieter van Vollenhoven werd het grote belang van 'oefenen' ter voorbereiding op vliegtuigcalamiteiten onderstreept. En geoefend wordt er op Schiphol. Door elke ploeg tijdens elke dienst. Tot dusver ontbrak het op de luchthaven Schiphol echter aan 'realistische oefenmogelijkheden'. Door de strenge milieuwetgeving mag niet meer met brandende oliebakken gevuld met kerosine worden geoefend, maar toch heeft een gespecialiseerde luchthavenbrandweer grote behoefte aan realistische oefenomstandigheden met veel vuur en grote hitte. En als het even kan graag ook nog met een realistisch vliegtuig. Dergelijke oefenvoorzieningen zijn bijzonder schaars. In Europa zijn slechts twee andere centra met een soortgelijk 'oefenvliegtuig' zij het dat  ook daar de mogelijkheden beperkt zijn. Een groot nadeel is echter dat het oefenen in oefencentra elders in het land of zelfs in het buitenland een enorme wissel trekt op de operationele dienst en de dienstroosters. Schiphol kon zodoende feitelijk niet zonder eigen 'oefencentrum' en daarom is in opdracht van de luchthaven het hypermoderne oefenvliegtuig ontwikkeld door de Engelse firma 'International Fire Training Equipment' Ltd (IFTE). De oefenbranden in het vliegtuig worden gestookt op LPG, een schone brandstof, die het mogelijk maakt om met intense vuurzeeën te oefenen, terwijl het milieu toch gespaard blijft. En hoe realistisch die oefenbranden zijn, bleek wel tijdens de demonstratie-oefening die ter gelegenheid van de opening aan de genodigden werd gegeven. En tijdens deze demo draaide de installatie nog maar amper op halve kracht.

Eigenlijk is het toestel een combinatie van drie verschillende vliegtuigen. Naast de (ingekorte) romp en een vleugel met motor van een Boeing 747 heeft het toestel ook een 767-vleugel met motor en daarnaast een staartmotor van een MD 11. Door deze combinatie kunnen in totaal 27 verschillende brandscenario's in diverse typen toestellen worden nagebootst; zowel binnen als buiten het vliegtuig. Binnen in het toestel kan in de nagebouwde drie dekken (passagiersdekken en vrachtruim) worden geoefend in verkenning, redding en evacuatie van passagiers en de bestrijding van binnenbranden. De grootste brandhaard die kan worden nagebootst is een 'totaalbrand' na een crash, waarbij de vlammen oplaaien over een oppervlakte van 860 vierkante meter en tot een hoogte van circa tien meter.

De oefenvuren worden elektronisch aangestuurd en geregeld vanuit een oefentoren, die zicht heeft op de hele oefenplaats. Hier zijn ook noodvoorzieningen aanwezig, waarmee in geval van nood de gastoevoer in seconden kan worden afgesneden en de oefening kan worden stilgelegd. Op Arbo-aspecten en veiligheid is bij de ontwikkeling van het oefentoestel nadrukkelijk gelet.

Het oefenvliegtuig onderscheidt zich in een belangrijk opzicht van een echte Boeing 747. In tegenstelling tot de aluminium romp van de echte luchtwaardige toestellen is de romp van het oefenvliegtuig namelijk vervaardigd van centimeterdik staal. Anders zou het toestel de eerste de beste oefenbrand niet overleven. En zelfs ondanks dit robuuste materiaal waren nog bijzondere maatregelen nodig om te voorkomen dat het oefenvliegtuig aan de brandhaarden ten onder gaat. Zo zorgen drie grote pompen met een gezamenlijke capaciteit van 18.500 liter per minuut voor de koeling van romp en vleugels tijdens de operationele oefeningen. Dit water wordt gerecycled en hergebruikt. Onder de oefenplaats bevindt zich hiervoor een opslagtank met een capaciteit van 200.000 liter.

Zoals gezegd is de milieubelasting van de oefenplaats vrijwel nihil. Niet alleen is LPG een schone brandstof, ook de blussing geschiedt op milieuvriendelijke wijze, omdat geen gebruik wordt gemaakt van schuim. De sensoren in het vliegtuig en op het platform seinen namelijk het temperatuurverloop van de brand door naar de computergestuurde bediening van de oefenplaats, waardoor een situatie 'gesimuleerd' wordt alsof met schuim wordt geblust. Al naar gelang het effect van de inzet kan de brandhaard worden getemperd of juist opgevoerd. Kortom: Schiphol beschikt met deze unieke oefenlocatie naast de brandweerpost Sloten over een hypermodern en intelligent oefencentrum.