Nederlandse Vereniging van Belangstellenden in het Brandweerwezen Homepage

  Achtergonden                                                                              Naar index Achtergronden

Roekeloosheid en kortsluiting grootste oorzaak woningbranden

Den Haag - 29 maart 2001 -  De meeste woningbranden in Nederland worden veroorzaakt door frituurpannen, falende elektrische apparatuur en ongelukken in de keuken, zo blijkt uit een onderzoek van het Europees Brandpreventie Platform voor Consumenten (ACFSE).

Het Europees Brandpreventie Platform voor Consumenten heeft in 2000 een jaar lang alle artikelen uit huis-aan-huisbladen verzameld over woningbranden. Op basis van deze verzameling is een overzicht gemaakt van de oorzaken van woningbranden in Nederland, ruim voordat het CBS op basis van cijfers van de brandweer met haar resultaten komt.

Vlam in pan, frituurpan.
In totaal zijn op basis van de artikelen 625 branden geïdentificeerd. Gecorrigeerd voor het aantal onbekende branden (184) en brandstichting (74) zijn de oorzaken van 367 woningbranden bekend. Een veelvuldige oorzaak was de frituurpan (25); uit de artikelen blijkt dat het zeer regelmatig voorkomt dat mensen ( na een avondje stappen) naast de frituurpan in slaap vallen, met alle fatale gevolgen van dien. De vlam in de pan en andere ongelukken in de keuken worden 29 maal als oorzaak opgevoerd. Opvallend is het gegeven dat veel van deze ongelukken ontstaan doordat de telefoon gaat of men boodschappen doet wanneer er nog eten op het vuur staat.

Onzorgvuldigheid en roekeloosheid met kaarsen is in maar liefst 25 gevallen de oorzaak van een woningbrand. Omvallende kaarsen, brandende kerststukjes of in brand vliegende kaarsenhouders komen regelmatig naar voren in de kranten.

Standby.
In 42 van de onderzochte gevallen is de brand op, naast of door het televisietoestel ontstaan. De genoemde oorzaken zijn de stand-by functie, maar ook brandende kaarsen bovenop de tv-kast en een gebrek aan ventilatieruimte rond het toestel. Andere veel voorkomende soorten van kortsluiting werden ook aangetroffen bij wasmachines (5x), wasdrogers (20x), elektrische dekens (9x) en kleine huishoudelijke apparatuur als tosti-ijzers, broodroosters en strijkijzers. 

Veilige producten.
ACFSE maakt deel uit van een Europees platform, dat ook in Engeland, Frankrijk en Duitsland van start is gegaan. Het platform wil een positieve bijdrage leveren aan brandpreventie richting consumenten, met als doel tot veiliger consumentenproducten (toepassingen) en productgebruik (gedrag) te komen. ACFSE raadt aan om, waar dat mogelijk is, apparatuur uit te zetten wanneer men het niet gebruikt, om zo de gevolgen van kortsluiting in de apparatuur te minimaliseren. Uit de artikelen blijkt dat het opvallend vaak voorkomt dat mensen van huis zijn wanneer er brand uitbreekt. 

Eerder ACFSE-onderzoek ondersteunt de cijfers: uit een enquete van het platform blijkt dat gebruikers onzorgvuldig met hun apparatuur omgaan. Zij laten de TV op stand-by-stand staan (19%), en wasdrogers en wasmachines worden bij het slapen of verlaten van het huis niet uitgezet (34%). Daarnaast heeft slechts 1 op de 5 Nederlanders nagedacht over een vluchtroute bij brand in de eigen woning. 

Het grootste deel van de bevolking (62%) denkt bij brand meer dan drie minuten de tijd te hebben voordat hun leven wordt bedreigd, een zeer onrealistische schatting. Eén op de drie rokers leegt, ondanks het risico op brand, nog 's avonds voor het slapen gaan de asbak in de vuilnisbak. 

Bankstellen.
In de 6.500 woningbranden die jaarlijks in Nederland plaatsvinden, spelen bankstellen een grote rol bij de verspreiding van een woningbrand. ACFSE is een campagne gestart die aandacht vraagt voor de rol die een bankstel speelt in de ontwikkeling van een brand. 

In samenwerking met het NIBRA (Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding) heeft ACFSE, in aanwezigheid van Dorette Corbey, Europees Parlementslid voor de PvdA, een brandtest uitgevoerd met bankstellen. Zij pleit, net als NIBRA en ACFSE, voor een verhoging van de brandveiligheid van Nederlandse bankstellen.

In de test werden twee bankstellen, afkomstig van een fabrikant die in zowel Groot-Brittannië als Nederland levert, onder identieke omstandigheden in brand gestoken. De bank die in Nederland was gekocht brandde vier maal sneller; ook was de rook ontwikkeling bij het Nederlandse bankstel beduidend hoger. Een snelle brand en een hoge rookontwikkeling verkleinen de levenskansen van bewoners drastisch.

In Groot-Brittannië zijn sinds 1988 de Furniture Fire Safety Regulations van kracht, die hogere eisen stellen aan de brandveiligheid van bankstellen. ACFSE bepleit een verhoging van de Nederlandse normen, die de huidige Britse standaard evenaart.

Onafhankelijk onderzoek door het Department of Trade and Industry geeft aan dat er sinds het invoeren van deze nieuwe normen ca. 710 mensenlevens in Groot-Brittannië zijn gered. Het is niet ondenkbaar dat in Nederland vele mensenlevens onnodig verloren zijn gegaan door het achterblijven van de regelgeving. In Nederland komen jaarlijks ca. 90 mensen om bij brand in de woning.

Bron:  Wouter Jong (Secretariaat ACFSE)